Wijzigingen in de CO2-Prestatieladder 4.0

Met de introductie van Handboek 4.0 heeft SKAO de CO₂-Prestatieladder ingrijpend vernieuwd. De nieuwe versie legt meer nadruk op strategisch CO₂- en energiemanagement, ketenverantwoordelijkheid en aansluiting op internationale standaarden zoals ISO-normen.

Hieronder leest u de belangrijkste wijzigingen in de CO₂-Prestatieladder 4.0 ten opzichte van Handboek 3.1.

Benieuwd wat deze wijzigingen betekenen voor uw organisatie? Neem vrijblijvend contact op met een van onze adviseurs.

1. Nieuwe structuur: van niveaus naar treden

Handboek 4.0 werkt niet langer met vijf niveaus, maar met drie treden:

• Niveau 1 t/m 3 (Handboek 3.1) → Trede 1

• Niveau 4 en 5 → Trede 2

• Trede 3 is volledig nieuw

De nieuwe treden liggen inhoudelijk hoger dan de oude niveaus en vragen meer diepgang in CO₂-reductie, energiebeheer en strategische sturing.

2. Strengere scopebepaling en organisatiegrenzen

Organisatiegrenzen moeten voortaan worden vastgesteld volgens vaste methoden, zoals de top-down methode en de laterale methode. Hierdoor is er minder interpretatieruimte en ontstaat vaak een bredere en completere CO₂-footprint dan onder Handboek 3.1.

3. Energieanalyse conform ISO 50001

De eerdere energiescan is vervangen door een energieanalyse volgens ISO 50001. Organisaties moeten:

• significante energieverbruikers identificeren

• risico’s en kansen analyseren

• werken volgens een structurele PDCA-cyclus

Dit versterkt de samenhang tussen energiebeheer en CO₂-reductie.

4. Meer aandacht voor datakwaliteit

Datakwaliteit is een expliciet onderdeel van Handboek 4.0. Organisaties moeten een datakwaliteitsmanagementplan opstellen waarin onder andere wordt vastgelegd:

• onzekerheden in data

• gebruikte datastromen

• verbetermaatregelen

• herberekeningen van de footprint

Dit verhoogt de betrouwbaarheid en reproduceerbaarheid van CO₂-data.

5. Verplichte kwalitatieve scope 3-analyse

Waar scope 3-emissies in Handboek 3.1 pas op hogere niveaus aan bod kwamen, is een kwalitatieve scope 3-analyse verplicht vanaf Trede 2. Organisaties moeten bepalen:

• welke scope 3-categorieën materieel zijn

• waar de grootste ketenimpact ligt

• waar relevante reductiekansen ontstaan

  
  

6. Impact- en invloedanalyse in de keten

Nieuw in Handboek 4.0 is de verplichte impact- en invloedanalyse. Organisaties analyseren waar in de keten de grootste CO₂-impact plaatsvindt én in hoeverre zij daar zelf invloed op hebben. Dit helpt bij het kiezen van strategische en realistische reductiemaatregelen.

7. Klimaattransitieplan met doelen richting 2035 en 2050

Handboek 4.0 introduceert een verplicht klimaattransitieplan. Organisaties moeten langetermijndoelen formuleren richting 2035 en 2050, onderbouwd met:

• scenario-analyses

• sectorinformatie

• principes van de Trias Energetica

Hiermee ontwikkelt de CO₂-Prestatieladder zich tot een strategisch duurzaamheidsinstrument.

8. ISO-gebaseerde documentstructuur

De structuur van het handboek volgt nu de Harmonized Structure van ISO-managementsystemen, zoals ISO 14001 en ISO 50001. Dit maakt het CO₂-managementsysteem professioneler en eenvoudiger te integreren met bestaande managementsystemen.

9. Strengere eisen aan communicatie en consultatie

Organisaties moeten belanghebbenden actiever betrekken via consultatie bij reductieplannen en transparante communicatie. Daarnaast zijn de publicatie- en rapportage-eisen aangescherpt en duidelijker vastgelegd.

10. Zwaardere beoordeling van keteninzicht en samenwerking

Op Trede 2 en Trede 3 gelden strengere eisen voor:

• keteninzicht

• samenwerking met leveranciers en ketenpartners

• deelname aan relevante initiatieven

  
  

Waar ketensamenwerking in Handboek 3.1 soms vrijblijvend was, is deze nu concreet, meetbaar en aantoonbaar verplicht.

11. Initiële audit verplicht bij overgang naar 4.0

Bij de overstap van Handboek 3.1 naar 4.0 is altijd een initiёle audit verplicht. Organisaties worden volledig opnieuw beoordeeld op de trede waarop zij willen certificeren. Een oud niveau wordt dus niet automatisch omgezet naar een nieuwe trede.

Wat betekenen deze wijzigingen voor uw organisatie?

De wijzigingen in de CO₂-Prestatieladder 4.0 vragen om een andere aanpak, meer strategische keuzes en betere onderbouwing. Tijdige voorbereiding voorkomt vertraging bij certificering en zorgt voor maximale meerwaarde.

Wilt u weten wat Handboek 4.0 betekent voor uw organisatie?Neem gerust contact op met Advandet. Onze adviseurs denken graag met u mee.